کوهستانی بودن افغانستان یکی از علل فقر

اما فرضیه دوم کوهستانی بودن افغانستان

مقایسه ی دو کشورکوهستانی سویس و افغانستان از نظر ویژگیهای طبیعی، سیاسی و اقتصادی[29]

ویژگی های محیطی و طبیعی		ویژگیهای سیاسی- اجتماعی			ویژگیهای اقتصادی- رفاهی
افغانستان	سویس		افغانستان	سویس	افغانستان	سویس
دسترسی نداشتن به دری	دسترسی نداشتن به دریا		تنوع قومی (تاجیک هزاره ازبک پشتون)	تنوع قومی (رمانش آلمانی، فرانسوی)	درآمد سالانه برای هر نفر کمتر از 300 دلار	درآمد سالانمه برای هر نفر بالاتر از 35000 دلار
70درصد از سطح کشور را کوه های جوان و مرتفع تشکیل میدهد	70درصد از سطح کشور را کوه های جوان و مرتفع تشکیل میدهد		تراکم نسبی جمعیت 32 نفر	تراکم نسبی جمعیت 152 نفر	متوسط عمر 40 سال	متوسط عمر بالاتر از 80 سال
شکل گیری رودهای پرآب و خروج آنها از کشور	شکل گیری رودهای پرآب و خروج آنها از کشور		نرخ رشد جمعیت 6/2 درصد	نرخ رشد جمعیت صفر	بدون راه آهن	به ازای هر 6کیلومتر مربع یک کیلومتر راه آهن
وجود 4/0 هکتار زمین کشاورزی برای هر نفر	وجود 4% هکتار زمین کشاورزی برای هر نفر		جمعیت باسواد 12%	جمعیت باسواد 100%	برای هر 7000 نفر یک تخت بیمارستانی	برای هر 70 نفر یک تخت بیمارستانی
وجود معادن غنی گاز، آهن و ذغال سنگ	وجود معادن محدود و اندک آهن و روی		حکومت غیر دموکراتیک ناثابت و تمرکزگرا *[30]	حکومت دموکراتیک باثبات و فدرال
زمستان هوای سرد و مرطوب و در تابستان گرم و خشک	زمستان سرد و مرطوب و در تابستان معتدل و نیمه مرطوب		فعالیت بسیار محدود احزاب و گروه های سیاسی	فعالیت بسیار وسیع احزاب سیاسی